V-TEK Weblog about webdevelopment and linux

CMS voor MKB (Midden en Kleinbedrijf)

Note: This is a post that was created earlier and written in Dutch.

Geschreven door: Theo Aartsma

Kiezen onderhoudssysteem voor mkb bedrijven.
De keuze voor een onderhoudssysteem (content managment system, oftewel CMS) kan een erg tijdrovende gebeurtenis worden. In dit artikel probeer ik een eerste te stap zetten, om hiermee het onderwerp voor diegenen die net aan deze ‘ontdekkingsreis’ beginnen iets helderder te maken. Ten eerste ga ik een overzicht geven van wat voor de klant belangrijk is. Het tweede deel zal gaan over waar een webdesignbedrijf naar moet kijken wanneer ze een keuze gaan maken voor een systeem. Als laatste ga ik alle mogelijkheden om een CMS te implementeren op een rij zetten en hierbij aangeven hoe geschikt ze zijn wanneer je je richt op de sector MKB. Hiervoor gebruik ik de criteria die in de eerste twee delen besproken zijn.

Wat is belangrijk voor de klant
Om bij de klant te beginnen. Het belangrijkste voor de klant is dat het werkt en dat alle mogelijkheden en opties aanwezig zijn. Eigenlijk geven zij een vrij simpele opdracht: geef mij de mogelijkheid om alle inhoud van de website, op een zo gemakkelijk mogelijke manier, zelf te onderhouden. Omdat MKB bedrijven over het algemeen geen complexe websites nodig hebben is dit qua uitvoering op zich ook een vrij eenvoudige opdracht. Zij richten zich vooral op het geven van informatie door middel van tekst en afbeeldingen. Er vanuit gaande dat alle opties dus aanwezig zijn, en ook daadwerkelijk zonder fouten werken, zal het grootste onderwerp van discussie de gebruiksvriendelijkheid zijn. Het CMS dient overzichtelijk gestructureerd te zijn, een intuïtieve navigatie te hebben en efficiënt / gemakkelijk in gebruik te zijn als het gaat om de invoer van content. Hierin speelt het principe ‘less is more’ een grote rol. Een klant wil niet overspoeld worden met allerlei functies die ze niet hoeven te gebruiken. Deze kunnen voor veel verwarring en fouten zorgen die in principe allemaal voorkomen kunnen worden. Door deze functies voor een klant af te schermen is het probleem in één klap verholpen. Een goed CMS geeft de klant dus alleen de opties die ze nodig hebben. Ook is het belangrijk dat een CMS meegaat in het niveau van de klant. Dit geldt met name voor het MKB. Bij deze bedrijven is de kennis van internet en computers in het algemeen zeer gevarieerd. Van de één kun je nou éénmaal meer verwachten dan de ander. In de praktijk komt dit neer op keuzes als: moeten ze een eigen menustructuur in de website aan kunnen leggen, of doet het webdesignbedrijf dit. Een ander voorbeeld zou kunnen zijn: moeten ze zelf met verschillende modules een pagina lay-out kunnen maken, of kunnen ze beter de mogelijkheid krijgen om uit enkele voorgedefineerde lay-outs te kiezen. Er zou zelfs voor een meer drastische optie gekozen kunnen worden om alles van tevoren vast te zetten, zodat ze alleen tekst en afbeeldingen kunnen veranderen. Hoe meer opties de klant uiteindelijk krijgt, hoe enthousiaster hij zal zijn. Hij wil immers graag participeren, en zoveel mogelijk controle over zijn website. Maar aan de andere kant. Als de klant met het cms aan de slag gaat en er niet uit komt, of het resultaat van zijn werk het ontwerp niet ten goede komt, zullen al deze mogelijkheden alleen maar een negatief effect hebben. Het is dus wederom belangrijk een goede keus te maken welke opties wel en niet aan de klant beschikbaar te maken. Hiernaast spreekt het, zoals eerder aangegeven, natuurlijk voor zich dat de opties die de klant in een CMS wil hebben, ook beschikbaar zijn in het systeem. Dit lijkt in eerste instantie erg voor de hand liggend, maar zeker wanneer er gekozen wordt een bestaand CMS te gebruiken kan dit tot veel problemen zorgen. Het is namelijk erg moeilijk een onderhoudssysteem te vinden wat goed aan de eisen voldoet en alle benodigde functies met zich meebrengt. Dit zijn de belangrijkste elementen, naast deze bestaan er nog een aantal kleinere facetten. Bijvoorbeeld de vormgeving, de efficientie, oid. Op dit soort facetten worden in het artikel niet verder ingegaan, het richt zich meer op het geven van een algemeen beeld.

Wat is belangrijk als ontwikkelbedrijf
In het kort heeft een ontwikkelbedrijf twee hoofdkeuzes als het gaat om het implementeren van een CMS. De keuze om zelf een CMS te bouwen, of te kiezen voor een al bestaand CMS. Wanneer er gekozen wordt voor het laatste is het voor een ontwikkelbedrijf (webdesignbedrijf) belangrijk dat het systeem niet alleen voor de klant goed werkt maar ook voor henzelf. Hiermee wordt bedoeld dat het gemakkelijk te installeren is en dat er niet teveel in de code gedoken hoeft te worden om iets voor elkaar te krijgen (zoals bvb. het installeren van add-ons, en het koppelen van het CMS aan het grafische ontwerp). Hier gaat namelijk vaak erg veel tijd in zitten, en wordt gezien als frustrerend. Één van de grootste problemen bij de keuze voor een bestaand systeem is het uitbreiden van de functionaliteit hiervan. Wanneer een CMS niet alle mogelijkheden bezit die nodig zijn (en de leverancier hier geen oplossingen (add-ons) voor heeft), zullen deze er bij geprogrammeerd moeten worden, of er moeten andere alternatieve oplossingen gevonden worden. Het is erg tijdrovend en moeilijk werk om de code van een ander bedrijf helemaal door te spitten, om hier vervolgens dingen aan toe te voegen, of te verwijderen. Alternatieve oplossingen kunnen soms werken, maar zijn over het algemeen niet de mooiste oplossingen. Om als bedrijf professioneel over te komen zijn deze dan ook af te raden. Redenen om voor een bestaand CMS te kiezen zijn vaak een gebrek aan geld en/of tijd. Het komt vaak voor dat een designbedrijf geen kennis/capaciteit genoeg heeft om binnen de gestelde tijd een CMS te programmeren. Het is een begrijpelijke keuze om dan voor een bestaand product te kiezen en de mogelijkheden van de website hier eventueel iets op aan te passen. Het is dan wederom een kwestie van analyseren en de juiste keuze maken. Wanneer het probleem vaak voorkomt, kunnen er andere oplossingen gezocht worden zoals het zoeken naar een geschikte partner voor het ontwikkelen / aanpassen van een CMS.

De Keuze
Op basis van voorgaande criteria zullen in de volgende alinea’s een aantal veelvoorkomende technieken op een rijtje worden gezet. Er zal gekeken worden wat de voor- en nadelen van elk zijn, en hoe geschikt ze zijn voor de sector MKB. De volgende oplossingen wordt verder op ingegaan:

• de grote content managment systemen (Typo3, Mediasurface, Mambo, Mmbase, etc..)
• de kleinere content management systemen (meestal open source en individuele projecten)
• custom made content managment stysteem
• onderhoudscontracten

Groot content managment systeem
Een groot CMS systeem als TYPO3 of MM-base wordt veel gebuikt voor erg grote websites of om meerdere sites tegelijk te onderhouden. Ik heb proberen te onderzoeken of deze grote onderhoudssystemen ook te gebruiken zijn voor MKB websites. Er zijn vrij veel projecten bekend van grote sites die met veel succes werken met zo’n CMS. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een goed verzorgde site als omroep.nl die helemaal compleet draait op MM-base. Het is dus grafisch mogelijk iets moois en eigens te maken met een groot content managment systeem. Elke website van omroep.nl heeft zijn eigen karakter en pagina layouts. De meeste grote systemen bieden vrij veel grafische mogelijkheden. De creativiteit zal er nog steeds door beperkt worden en het kost tijd om de hele stylesheet te doorgronden, maar hier valt op zich mee te leven. Het voordeel van een groot content managment systeem, wat al compleet ontwikkeld is, is dat het eigenlijk ‘alleen’ maar geimplenteerd hoeft te worden en je kunt er gelijk mee aan de slag. Alleen staat hier tussen aanhalingstekens omdat het vaak nogal wat moeite kost om een CMS goed te implementeren bij een website. Het is dus belangrijk een CMS te kiezen waarbij goede ondersteuning aanwezig is. Als je een groot CMS kiest moet je het ook doen met het functionele ontwerp welke zij je opleggen. Dit is erg belangrijk. Grote content management systemen zijn vaak onoverzichtelijk en moeilijk om mee te werken. Ze hebben een eigen structuur en workflow, en deze kan niet gewijzigd worden. Een ander groot nadeel is dat er teveel mogelijkheden gegeven worden in het CMS. Hierdoor wordt het voor de klant moeilijk om mee te werken. Er zal een speciale trainingscursus gegeven moeten worden om met het CMS te kunnen werken, wat op zich niet nodig hoort te zijn. Een ander nadeel is natuurlijk, zoals al in de criteria aangegeven, dat je zelf erg moeilijk kunt customizen. Wil een bedrijf dit wel, dan moet het ten eerste een open source systeem zijn, en ten tweede heeft het erg goede programmeurs nodig om aanpassingen te kunnen maken in zo’n groot overkoepelend systeem. Dan nog is het, rekening houdend met de tijdsfactor, eigenlijk niet te doen.

Klein CMS
Op het internet zijn erg veel kleinere ‘home’ build systemen te vinden die gratis te downloaden zijn. Persoonlijke projecten die meestal door individuele developers gestart worden voor de studie, of eigen gebruik. Hier zitten veel interessante projecten tussen. Echter kom je erachter, na het onderzoeken van deze kleine CMS’en, dat ze eigenlijk allemaal wel iets hebben wat er niet goed aan is. Er werkt dan bijvoorbeeld iets niet naar behoren (zoals de installatie), of er missen enkele belangrijke functies. Voor deze kleinere systemen zijn vaak geen add-ons beschikbaar, het bedrijf zal dus genoegen moeten nemen met de mogelijkheden die het product zelf al heeft, of deze er zelf bij moeten programmeren. Wel moet gezegd worden dat deze onderhoudssystemen beter te wijzigen zijn dan de grote systemen. Bij grote systemen is het bijna onmogelijk, terwijl het bij deze systemen vaak voor een gemiddelde PHP scripter te begrijpen valt hoe de code in elkaar steekt. Hierdoor wordt het een stuk gemakkelijker om functionaliteit toe voegen of te verwijderen, al blijft het tijdrovende bezigheid. De grafische mogelijkheden verschillen per CMS. De ene geeft bijna complete vrijheid, terwijl de andere alleen gebruikt kan worden volgens een vaste layout. Over het algemeen kun je verwachten dat als je veel grafische vrijheid wilt, je daar toch enig scriptwerk voor zult moeten verrichten. Het meerendeel van deze kleine CMS’en zijn veel overzichtelijker in gebruik dan de grote content managment systemen. Vaak zijn de CMS’en ook gebouwd door mensen die niet tevreden zijn met de grote moeilijke systemen. Zij vinden de structuur en overzichtelijkheid niet goed genoeg en besluiten daarom vaak een eigen systeem te bouwen. Ze beschikken dan echter niet over de tijd en / of kennis om alle benodigde functies erin te bouwen. Wanneer je het treft en een goede tegen komt op het internet, dan zit je goed. Persoonlijk heb ik er al heel veel geprobeerd en geen heeft tot nu toe aan mijn verwachtingen voldaan. Maar ik sluit hierdoor niet uit dat er wel projecten zijn die wel een goed alternatief kunnen vormen. Dit hangt ook af van de functionaliteiten waar het systeem aan moet voldoen.

Kleine blog tool als cms gebruiken
Een andere optie is het gebruiken van een blog tool als Nucleus of WordPress als content managment systeem. Ik heb persoonlijk WordPress goed onder de loep genomen en was onder de indruk van de mogelijkheden. Ik denk echter dat het iets te moeilijk is voor een bedrijf zonder specialisatie met het internet om ermee te werken. Op zich is het systeem wel overzichtelijk en kun je door add-ons eigenlijk alles aan het systeem toevoegen wat je wilt. Verder zijn de grafische mogelijkheden ook niet bepaald beperkend. Je kunt echter geen opties afschermen in het CMS zodat de klant een beter overzicht krijgt, en niet wordt lastig gevallen met opties die hem niet aan gaan. Hiernaast werken de add-ons meer dan eens op een manier die niet echt geintegreerd is met het systeem zelf, en hier is dus internet kennis voor vereist (toevoegen van ubb-tags in posts bvb). Maar het grootste nadeel is het feit dat het gericht is op bloggen en niet op het maken van webpagina’s. Je kunt dus geen pagina’s aanmaken, maar alleen posts. Hierdoor kun je niet echt pagina’s en een menustructuur maken. Het lukt wel, maar dan op alternatieve wijzen. En deze zijn, zoals eerder aangegeven, af te raden. Naast deze punten is het een erg goed systeem, en voor het bloggen zeer zeker aan te raden.

Custom made CMS voor elke opdracht
Je zou voor elke opdracht ook een nieuw content managment systeem kunnen bouwen. Dit is waarschijnlijk één van de beste opties (voor MKB websites). Het idee is dat je stukken code/script hebt die je steeds weer op een nieuwe manier met elkaar combineert. Het grote voordeel hiervan is dat het precies op maat is voor de klant en dus meteen een stuk gebruiksvriendelijker. Verder kun je vanaf het begin meteen samenwerken met de grafisch/interactie ontwerpers, zodat er rekening wordt gehouden met de wensen van deze kant. Ook heb je als developbedrijf de kennis voor het CMS zelf in huis, dus aanpassingen en uitbreidingen worden veel gemakkelijker. Maar dit heeft gelijk ook weer een nadeel. Je kunt niet snel even een add-on installeren. Uitbreidingen zullen daadwerkelijk gescript moeten worden, waar veel tijd in kan gaan zitten. Hiernaast is het zaak dat je zo’n CMS steeds up to date moet houden. Het kost veel tijd de ontwikkelingen bij te houden en steeds te zorgen voor een ‘state of the art’ CMS. Je kunt niet gewoon even een upgrade installeren. Maar het grootste nadeel is natuurlijk dat je je eerste CMS helemaal van scratch op moet bouwen. Dit is geen simpel karwei, en een hele investering.

Custom made modulair CMS wat op maat gemaakt is voor de sector
Wat tegenwoordig veel gebeurt is het gebruik van een modulair systeem. Op deze manier heeft een klant erg veel vrijheid om de pagina’s zelf zo op te maken zoals hij dat wil. Het is alleen de vraag of de klant om kan gaan met al deze mogelijkheden en vrijheid. Verder heeft het alle voor- en nadelen van een gewoon custom made CMS. Je kunt je eigen keuzes maken. En je kunt uitbreiden wanneer je dat nodig vindt. De nadelen zijn dat het altijd up to date moet blijven, en je in het begin erg veel werk moet verzetten om het eerste CMS daadwerkelijk te bouwen.

Onderhoud door middel van een onderhoudcontract
Met de tijd zal er misschien weer een terugkeer komen van het onderhoudscontract. Niet dat het overal toegepast zal worden, maar wel voor websites die daarvoor geschikt zijn. Zoals bijvoorbeeld die voor (kleinere) MKB bedrijven. Deze bedrijven gebruiken het web over het algemeen voor het grootste deel alleen om te informeren. Het zijn over het algemeen vrij statische pagina’s, die niet vaak geupdate hoeven te worden. Het is voor deze bedrijven aantrekkelijk om het redactionele werk uit te besteden. Webbedrijven hebben de expertise in huis om te schrijven voor het web en de meeste bedrijven hebben er geen geld voor om editors aan te stellen voor het bijhouden van de website. Een webdesignbedrijf is hier dan op zich de goedkoopste en professioneelste oplossing.

Conclusie
In de conclusie wil ik mijn persoonlijke ervaring opnemen. Ik heb vrij veel onderzoek gedaan naar de huidige status van de onderhoudssystemen die op dit moment op het internet beschikbaar zijn. En ik heb zoals ik al eerder vermeld heb geen enkele gevonden die goed aan mijn verwachtingen voldoet (gericht op MKB bedrijven). De grote systemen zijn over het algemeen veel te log om mee te werken, en de kleine systemen zijn te summier. WordPress is naar mijn mening een geweldige applicatie. Alleen is het niet bruikbaar voor maken van website. Het succes van WordPress is overigens ook deels te danken aan de community die zij achter zich hebben. Deze verrijkt het programma met veel add-ons die het succes versterken. Voor het realiseren van een onderhoudssysteem voor een MKB onderneming kies ik vooralsnog voor het maken van een custom CMS. Of deze custom made CMS modulair moet zijn of niet hangt af van de klant. Alleen op deze manier kun je namelijk een klant het overzicht en gebruiksgemak bieden waar hij voor betaalt. Met de tijd heb ik verder de hoop dat veel van deze bedrijven (wanneer de content zich hier toe leent) terug zullen keren naar een onderhoudscontract. Omdat ik denk dat deze oplossing de mooiste producten aflevert.

About admin

No description. Please complete your profile.